Een slimme shunt installeren om het exacte stroomverbruik van je bellyboat te meten
Stel je voor: je bent lekker aan het vissen vanuit je bellyboat, ver van de kant, en opeens valt je dieptemeter uit. Of erger, je elektromotor stopt ermee. Je kijkt naar je accu en ziet nog 12,8 volt staan.
Volgens jouw oude spanningstabel zou die nog 50% moeten hebben, maar in werkelijkheid is hij al leeg.
Dit scenario herkent elke serieuze visser die met LiFePO4 accu’s vaart. Het probleem? Spanning zegt bijna niets over de daadwerkelijke capaciteit van een lithium-ijzerfosfaat accu.
Om precies te weten wat er in je accu’s gebeurt, heb je een slimme shunt nodig. Dat is een kleine, slimme meter die meet hoeveel stroom er werkelijk in en uit je accu vloeit. Het is de enige manier om je resterende vaartijd betrouwbaar te voorspellen.
Wat doet een slimme batterij shunt?
Een slimme shunt is eigenlijk een slimme weegschaal voor stroom. Hij meet continu de ampères die je accu levert aan je elektromotor, dieptemeter of verlichting, én de stroom die terugvloeit van je zonnepaneel.
Op basis van deze gegevens berekent de shunt de exacte capaciteit die er nog in je accu zit, uitgedrukt in ampère-uren (Ah). Dit wordt de State of Charge (SoC) genoemd, oftewel hoe vol je accu nog is in percentage. De meeste vissers kiezen voor een Victron SmartShunt.
Dit is een van de meest betrouwbare en populaire shunts op de markt.
Hij heeft een nauwkeurigheid van 0,1% en een maximale stroom van 500 ampère, wat ruim voldoende is voor de meeste elektromotoren in een bellyboat. De SmartShunt meet niet alleen de stroom, maar houdt ook bij hoeveel energie er is verbruikt en weer teruggekomen, zodat je altijd een realistisch beeld hebt van je resterende capaciteit. Je sluit hem aan op je LiFePO4 accu en via Bluetooth lees je alles uit in de VictronConnect app op je telefoon. De prijs ligt rond de €100 - €130, afhankelijk van de capaciteit (50A, 100A of 500A).
Waarom spanning meten niet genoeg is
Veel visser hebben een spanningstabel op hun dashboard geplakt. Ze kijken naar het voltage en denken: “12,8 volt, dat is ongeveer 50% vol.” Bij een traditionele loodzuur accu klopt dat redelijk, maar bij een LiFePO4 accu is het een illusie.
De ontlaadcurve van een LiFePO4 accu is extreem vlak. Hij blijft lang op een hoog voltage zitten en zakt pas heel laat in. Bijvoorbeeld: een 12,8V LiFePO4 accu blijft tussen de 13,3V en 13,0V hangen tot hij voor 80% leeg is.
Pas in de laatste 20% daalt het voltage plotseling snel. Deze vlakke curve maakt spanning meten onnauwkeurig en riskant.
Je weet nooit precies hoe ver je bent. Je kunt denken dat je nog uren kunt varen, maar ineens is je accu leeg en sta je stil. Met een shunt meet je de daadwerkelijke hoeveelheid stroom die eruit gaat, ongeacht het voltage.
Je weet dus precies hoeveel Ah je nog over hebt en kunt je vaartijd tot op de minuut berekenen. Geen verrassingen meer op het water.
Installatie van de shunt op de minpool
De installatie van een slimme shunt is eenvoudig, maar je moet het wel goed doen. De shunt wordt altijd geplaatst op de negatieve pool (minpool) van je accu.
Dit is cruciaal: de shunt moet de allereerste component zijn op de minpool.
Alle andere negatieve draden, zoals die van je elektromotor, zonnepaneel of accessoires, moeten op de shunt worden aangesloten, niet direct op de accu. Het aansluitschema ziet er als volgt uit: de dikke kabel van de shunt gaat naar de accu minpool. Op de andere kant van de shunt sluit je al je negatieve draden aan.
De Victron SmartShunt heeft hiervoor een set stevige klemmen. Zorg dat je de juiste kabeldikte gebruikt: voor een elektromotor van 500 watt of meer is 16 mm² een goed minimum.
Gebruik een inbussleutel om de klemmen stevig vast te draaien, maar niet te strak. Een losse verbinding geeft weerstand en verstoren de meting. Let op: de shunt zelf heeft een kleine spanningval (millivolts). Dat is normaal en wordt gecompenseerd door de app.
Zorg dat je de shunt op een droge, stabiele plek monteert, bijvoorbeeld in de accubak van je bellyboat.
De meeste shunts zijn spatwaterdicht (IP65), maar volledig onder water moet je ze niet hebben.
Verbinden met de app via Bluetooth
De Victron SmartShunt heeft ingebouwde Bluetooth. Nadat je hem hebt geïnstalleerd, download je de gratis VictronConnect app op je telefoon.
Open de app, zoek naar de shunt en je ziet direct alle gegevens: spanning, stroom, vermogen en de SoC (State of Charge). De app toont ook een historisch overzicht, zodat je kunt zien hoeveel energie je de afgelopen dagen hebt verbruikt. In de app kun je de instellingen aanpassen aan je accu.
Voer de totale capaciteit van je LiFePO4 accu in (bijvoorbeeld 100 Ah). Je kunt ook een alarm instellen, bijvoorbeeld als de SoC onder de 20% komt of als de spanning te laag wordt.
Handig: je kunt meerdere shunts uitlezen in één app als je meerdere accu’s hebt.
De verbinding is stabiel tot op zo’n 10 meter afstand, dus je kunt gewoon op je visstoel zitten en je telefoon in de gaten houden.
Kalibreren van de shunt
Een shunt meet precies, maar hij moet wel goed gekalibreerd zijn. De kalibratie is simpel en doe je maar één keer.
Stap 1: laad je LiFePO4 accu volledig op tot 100%. Gebruik een lader die geschikt is voor lithium, zoals een Victron BlueSmart lader.
Laad tot de lader aangeeft dat de accu vol is en de stroom naar nul gaat. Stap 2: open de VictronConnect app en zoek je shunt. Ga naar de instellingen en selecteer “Synchroniseren” of “Kalibreren”. Tik op “100%” en de shunt past zijn interne teller aan.
Vanaf nu weet de shunt dat 100% SoC overeenkomt met de volledig opgeladen toestand.
Herhaal dit elke paar maanden of als je merkt dat de meting niet klopt. De kalibratie zorgt ervoor dat de restcapaciteit altijd accuraat is, zelfs na maanden van gebruik.
Veelgestelde vragen
Wat is een accu shunt?
Een shunt is een weerstand die de stroom meet die in en uit de accu vloeit om de exacte restcapaciteit te bepalen.
Waarom heb ik een shunt nodig voor LiFePO4?
Het is een essentieel onderdeel voor elke visser die zijn energieverbruik serieus neemt. Omdat LiFePO4 accu's hun spanning lang vasthouden, kun je aan het voltage niet goed zien hoe vol ze nog zijn.
Waar plaats je een shunt?
Een shunt meet de daadwerkelijke stroom en berekent de SoC, zodat je nooit voor verrassingen komt te staan. Een shunt wordt altijd als eerste component op de negatieve (min) kabel van de accu geplaatst. Alle andere negatieve draden sluit je op de shunt aan, niet direct op de accu. Laad de accu 100% vol en synchroniseer de shunt via de app naar 100% State of Charge (SoC).
Hoe kalibreer je een batterij monitor?
Doe dit regelmatig voor de meest nauwkeurige meting. De meeste shunts (zoals de Victron SmartShunt) hebben een IP65 rating en zijn spatwaterdicht, maar niet volledig onderdompelbaar.
Kan een shunt tegen water?
Bescherm de shunt tegen direct contact met water. Met een slimme shunt in je bellyboat weet je altijd precies hoeveel stroom je nog hebt. Geen giswerk meer, geen angst voor een lege accu. Je vaart met vertrouwen en geniet volop van je visdag.