Het gevaar van zoutkristallen op de accupolen van je zeewater rubberboot
Je staat op het punt om het water op te gaan. Lekker vissen, even de rust opzoeken.
Je start je fluistermotor, en... niets. Of erger: hij sputtert, geeft een error, of de kabels beginnen warm te worden. De kans is groot dat de boosdoener al maanden ongemerkt zijn werk doet: zoutkristallen op je accupolen. Het is een sluipend probleem dat je vaart abrupt kan beëindigen.
Wat zijn die witte, korrelige zooi op je accu?
Als je een accu in een rubberboot hebt liggen, is de omgeving nooit echt droog.
Zelfs als je boot op het droge staat, hangt er zeelucht in de garage of schuur. Die lucht bevat zoutdeeltjes.
Als die samenkomen met de vochtige uitwasemingen van je accu (die loodzuur of lithium-ion is), ontstaat er een chemische reactie. Het resultaat is een witte, groene of blauwachtige aanslag op de metaal contacten, de polen. Dit zijn zoutkristallen en corrosieprodukten. In tegenstelling tot een auto-accu in een droge motorruimte, gaat dit proces in een boot veel sneller.
Het zout werkt als een katalysator voor de afbraak van je materiaal.
Je herkent het aan:
- Een korrelige, droge laag op de plus- en minpool.
- Een groenachtige waas op het koper van de kabelschoen.
- Een muffe, chemische geur rondom de accubak.
Hoe zout water je accu sloopt: de chemische oorlog
Zoutwater is de vijand van je elektra. Het is een elektrolyt, wat betekent dat het stroom geleidt.
Zelfs als je motor uit staat, wil de energie van je accu nog wel 's zoeken naar een weggetje naar de minpool. Via het zoute vocht op de polen ontstaat er een langzame lekstroom. Je accu ontladt zichzelf langzaam.
Maar het ergste gebeurt als je de motor aanzet. De combinatie van stroom (elektrolyse) en zout zorgt voor een agressieve chemische reactie.
Zout + Water + Stroom = Snel roesten en slechte verbindingen.
Het metaal van je polen wordt letterlijk opgelost. Dit proces noemen we corrosie.
Hoe meer weerstand (door de aanslag), hoe harder de accu moet werken en hoe meer hitte er ontstaat. Deze weerstand zorgt voor spanningsverlies. Terwijl je accu 12,8 Volt moet leveren, komt er door de slechte verbinding misschien maar 11 Volt aan bij je motor. De motor denkt dat de accu leeg is en stopt ermee, terwijl hij misschien nog voor 70% vol is.
De impact op je fluistermotor en boot
Waar merk je dit nu concreet? Je boot vaart minder ver en minder snel.
De motor lijkt te stoppen bij een bepaalde weerstand, zoals tegen de wind in of stroom op. Je ziet de spanningmeter (als je die hebt) pijlsnel dalen zodra je gas geeft.
Door de hoge weerstand moeten de kabels harder werken. Ze worden warm. Echt warm. In extreme gevallen kan de isolatie smelten of de kabelschoen verbranden. Dat is brandgevaarlijk en zorgt voor een directe stroomuitval. Op de lange termijn is je accu aan zijn eind.
De polen zijn zo aangetast dat je ze niet meer fatsoenlijk vast kunt draaien.
De accu lekt zuur of de cellen zijn door de constante ontlading overleden. Je koopt een nieuwe accu, maar het probleem keert terug als je de polen niet behandelt.
Wat te doen bij aanslag: de schoonmaakbeurt
Als je de witte rotzooi ziet, moet je direct actie ondernemen. Dit is niet moeilijk, maar je hebt wel de juiste middelen nodig.
Stop meteen met varen en zorg dat je accu even los is. Je hebt nodig: Giet het soda-mengsel over de polen.
Het gaat bruisen; dat is het zout dat wordt geneutraliseerd. Schrob het los met de borstel.
- Een mengsel van warm water en Baking Soda (zuiveringszout). Doe ongeveer 2 eetlepels Baking Soda in een beker water.
- Een oude tandenborstel of een zachte staalborstel (pas op bij lithium-ion, niet te hard schuren!).
- Water en een doek.
- Veiligheidsbril en handschoenen (accuzuur is gemeen!).
Spoel het voorzichtig af met water (niet te veel water in je accubak!). Droog alles goed.
Als er nog groene aanslag op het koper zit, schuur dit dan voorzichtig weg met de staalborstel tot het weer glanst.
Voorkomen is beter dan genezen: bescherm je polen
Nadat alles schoon en droog is, moet je het afsluiten voor de vijand. Je wilt geen nieuw zout water bij de polen laten komen.
Vet de schone polen en de kabelschoen in met zuurvrij vet (vaseline is een prima goedkope optie, ongeveer €3,- bij de drogist, of speciaal accuvet van bijvoorbeeld Victron of TBS voor een euro of 6). Dit vet sluit de boel af tegen zuurstof en vocht. Zout kan niet meer hechten.
Zorg ook dat je accu in een waterdichte accubak ligt. Een simpele ton van €15 bij de bouwmarkt werkt prima, maar er zijn speciale stevige accubakken (rond de €40-€50) die ook schokabsorberend zijn.
Veelgestelde vragen over zout op accu's
Check je accupolen elke maand. Zeker na een dag op het zoute water. Even kijken, even aanvoelen of er geen plakkerige laag zit.
Een minuutje werk voorkomt een dag vissen mislopen. Hoe verwijder je zoutkristallen van een accu?
Gebruik een mengsel van water en baking soda.
Giet het erover en schrob met een borstel. Spoel daarna voorzichtig schoon en droog het goed.
Is zoutwater slecht voor een accu?
Ja, zeer slecht. Het versnelt de corrosie enorm, zorgt voor lekstroom en verhoogt de weerstand. Dit leidt tot een veel kortere levensduur en problemen met je motor. Waarom oxideren accupolen?
Dit gebeurt door de combinatie van het metaal (lood, koper), zuurdampen uit de accu en vocht/lucht in de omgeving.
Zout maakt dit proces veel agressiever. Hoe bescherm je accupolen tegen zeewater?
Door ze na het schoonmaken en aansluiten in te smeren met zuurvrij vet of speciaal poolvet.
Zorg ook voor een waterdichte accubak. Kan corrosie de fluistermotor beschadigen?
Ja. De weerstand zorgt voor spanningverlies, waardoor de motor te weinig kracht krijgt. De kabels worden heet en kunnen op den duur smelten of de motor kan door de lage spanning kapotgaan.