Wat te doen als je bellyboat accu per ongeluk in het water is gevallen?
Een koude rilling over je rug. Dat is het eerste wat er gebeurt als je je bellyboat-accu hoort plonzen.
Je vismaat kijkt je aan, jij kijkt naar het wateroppervlak waar net nog je 12V voeding lag.
Het gebeurt sneller dan je denkt: een verkeerde beweging, een glibberige bootbodem en hup, daar gaat je dure LiFePO4 accu. Je visdag is op dat moment direct in het water gevallen, letterlijk. Maar het hoeft niet het einde van je accu te betekenen.
Snel en slim handelen is het toverwoord. In deze gids lees je precies wat je nú moet doen, hoe je de schade beperkt en wanneer je een nieuwe accu moet bestellen.
Directe acties na het te water raken van de accu
Adem in, adem uit. Paniek is je grootste vijand.
Je eerste prioriteit is kortsluiting voorkomen. Een natte accu is een potentieel gevaarlijke accu, ook al is de spanning maar 12V.
Zodra de accu het water in gaat, beginnen de polen te reageren. Als je een waterdichte stekker gebruikt (zoals een Anderson stekker), zorg dan dat je deze direct loskoppelt van de accu. Zo breek je de stroomkring.
Daarna is het zaak de accu zo snel mogelijk uit het water te vissen. Gebruik je schepnet of vis je accu met een hand eruit.
Pak hem stevig vast en leg hem direct op een droge, veilige plek in je bellyboat. Doe dit niet in je tas of op je stoeltje; leg hem bijvoorbeeld op een droge handdoek of in een lege emmer. Je wilt geen water in je boot laten lopen waar je later op zit. Als de accu eenmaal droog ligt, controleer dan direct of de stekkers nat zijn.
Als je een onbeschermde accu hebt met losse kabels, kan het zijn dat je nu al vonken ziet of dat de stroom is uitgevallen.
Is de accu nat maar nog 'droog' aan de buitenkant? Draai dan de polen los (als dat kan) om elke vorm van stroom te onderbreken. Veiligheid gaat boven alles.
Verschil tussen zoetwater en zoutwater schade
Het type water maakt een enorm verschil. Valt je accu in een Hollands zoetwatermeertje?
Dan is de schade vaak beperkter. Zoetwater is minder geleidend dan zout water.
Het vocht kan binnendringen, maar veroorzaakt niet direct een enorme kortsluiting tenzij de accu intern al beschadigd was. De grootste vijand is nu nog het vocht dat corrosie aan de polen veroorzaakt. Zout water is een heel ander beestje.
Zout water zit tjokvol mineralen die de stroomstroom enorm faciliteren. Val je met je accu in de zee of het wad? Dan is de kans op een directe, harde kortsluiting heel groot. Je zult waarschijnlijk meteen zien dat de accu begint te 'praten' (sissen of roken).
Daarnaast is zout water extreem agressief. Het corrodeert (vreten) je accupolen en connectoren binnen enkele uren tot roestige rommel.
Een accu die in zout water heeft gelegen, heeft vaak onherstelbare schade aan de polen, ook al lijkt hij nog te werken.
Let op: Zout water is als vergif voor je accu. Is je accu in zout water gevallen? Spoel hem dan nooit direct af met zoet water. Dat spoelt het zout juist de behuizing in. Begin met drogen en inspecteren.
IP-classificaties: Was de accu waterdicht?
Hier gaat het vaak mis. Veel vissers denken dat hun accu waterdicht is, maar dat is lang niet altijd zo.
De IP-code (Ingress Protection) vertelt je wat je accu kan hebben. Een accu die 'spatwaterdicht' is (IPX4 of IPX5) kan een regenbui overleven, maar is niet opgewassen tegen een duik. Als je accu de diepte in is gegaan, is het zaak de handleiding erbij te pakken.
Heb je een accu met een IP67-classificatie? Dan kun je eigenlijk direct weer rustig ademhalen.
Deze accu's zijn volledig stofdicht en mogen tot 30 minuten onder water blijven (max 1 meter diep). Ze zitten vaak in een waterdichte koffer (zoals de bekende merken van Renogy of Victron Energy). De interne cellen en de BMS (Battery Management System) zijn dan perfect afgeschermd. Je hoeft hem alleen maar droog te wrijven en je visdag te vervolgen.
Een accu in een simpele kunststof bak (vaak goedkopere modellen rond de €150 - €250) heeft deze bescherming niet. Die is vaak IP54 of lager.
Als die nat wordt, is het vocht direct bij de elektronica. Je betaalt voor een IP67 accu vaak tussen de €400 en €800 (afhankelijk van de capaciteit, bijv. 12V 100Ah), maar die investering betaalt zich uit in gemoedsrust.
De accu veilig drogen en inspecteren
Thuis aangekomen begint het echte werk. Leg de accu nooit op de verwarming of in de oven.
Extreem hete lucht of stralingswarmte beschadigt de lithiumcellen en kan de behuizing doen vervormen. De beste manier is gewoon kamertemperatuur. Zet hem op een droge handdoek op een plekje in de schuur of garage. Gebruik een doek om de buitenkant droog te wrijven.
Controleer de polen grondig. Zie je witte, groene of bruine aanslag? Dat is corrosie.
Maak dit voorzichtig schoon met een staalborsteltje of schuurpapier (korrel 400). Zorg dat je de polen weer kaal en glanzend hebt.
Als je polen ernstig aangetast zijn, is de accu vaak al technisch afgeschreven, omdat de weerstand te hoog wordt. Daarnaast: schud de accu voorzichtig. Hoor je iets rammelen?
Of voelt de behuizing zacht of opgezwollen aan? Dan is de interne structuur kapot.
Als de accu water heeft opgezogen, zet hij op. Dat is een teken dat de cellen zijn opgeblazen. In dat geval: direct afvoeren bij een gespecialiseerd inzamelpunt. Niet meer opladen, niet meer gebruiken.
Wanneer is de accu definitief afgeschreven?
Het lastige aan waterschade is dat het soms pas later optreedt. Je accu lijkt het te doen, maar na een weekje begint de BMS te falen.
- De accu laadt niet meer op (de lader geeft error).
- De spanning (V) is extreem laag, ook na uren opladen.
- De accu is warmter dan normaal bij licht gebruik.
- Een brandende lucht of een opgezwollen behuizing.
De BMS is het brein van je accu. Als die kortsluiting heeft gemaakt door water, schakelt hij soms permanent uit of geeft hij foutmeldingen. Je herkent een kapotte accu aan:
Veelgestelde vragen
Een onbeschermde accu (zonder IP-classificatie) die in het water is gevallen, mag je eigenlijk direct afschrijven.
De kosten voor reparatie zijn vaak hoger dan de aanschaf van een nieuwe. Een IP67 accu heeft een veel grotere overlevingskans. Mocht die het na de duik niet meer doen, dan is de kans groot dat de garantie dekt, mits je kunt aantonen dat je niet dieper dan 1 meter bent gegaan. Krijg ik een schok als mijn 12V accu in het water valt?
Nee.
Een 12V accu levert een veilige laagspanning. Je krijgt geen gevaarlijke schok als je het water in of aanraakt.
Wel kan er kortsluiting ontstaan in de accu zelf, wat vonken of hitte veroorzaakt, maar jij bent niet de geleider. Is mijn accu kapot als hij in het water is gevallen?
Dat hangt af van de IP-classificatie. Een IP67 accu overleeft dit vaak zonder kleerscheuren.
Een accu zonder goede bescherming heeft waarschijnlijk intern waterschade of BMS-schade opgelopen.
Hoe droog ik een natte bootaccu?
Haal hem uit het water, droog de buitenkant met een doek en laat hem op kamertemperatuur drogen. Zet hem nooit op de verwarming of gebruik een föhn. Dit beschadigt de cellen.
Wat doet zout water met een accu?
Zout water is zeer geleidend en veroorzaakt direct kortsluiting. Het zorgt daarnaast voor snelle, agressieve corrosie aan de polen en behuizing.
Zout water is vele malen erger voor je accu dan zoet water. Kan ik een natte accu direct weer opladen?
Absoluut niet.
Zorg dat de accu en vooral de aansluitpolen 100% droog zijn voordat je deze aan de lader legt. Als er nog vocht tussen de polen zit, slaat de vonk over en verniel je je lader of de accu.